دات نت نیوک
ﺳﻪشنبه، 26 تیر 1397
Menu
هورمون مرغی، از شایعه تا واقعیتهورمون مرغی، از شایعه تا واقعیت
نوشته شده توسط: shadabi در 1395/06/10 04:52:09 ب.ظ
تعداد بازديدکنندگان: 7305
[AUTHOR]


 مردم مرغ نخرید، نخورید!

شبکه‌های مجازی به کمک شایعه‌سازان بزرگ، این روزها به بازاری برای تخریب روحیه مردم ایران و نابودی از درون آنها تبدیل شده است که به همه چیز و همه کس بدبین باشند – حتی نمک - تا ترسی دائمی در وجودشان همواره شعله ور باشد. از جمله این که اخیرا به جان مرغ تولید شده در ایران افتادند که «تولید کنندگان ایرانی به مرغ، هورمون تزریق می‌کنند» !

یکی از این شبکه‌ها یا به اصطلاح کانال‌ها نوشته است « مردم تا اطلاع ثانوی مرغ نخرید و نخورید» چرا؟ چون شب گذشته اداره دامپزشکی بیش از 20 مرغداری را به دلیل استفاده از پودر جیوه و آهن در خوراک مرغ‌ها پلمب کرده! کاری که سازمان دامپزشکی هم برای چگونگی تکذیب این شایعه دروغ درمانده است شایعاتی که هیچگاه با نام و نشان مستند اعلام نمی‌شود و تنها با استفاده از «اداره دامپزشکی» شایعه را به خورد جامعه می‌دهند.

البته شایعه سازان سعی می‌کنند ظاهر مستندی به حرف‌های خود بدهند.یا در جعل دیگری مدعی می‌شوند پودر جیوه و آهن در غذای مرغ می‌ریزند تا مرغ‌ها سنگین شوند؛مثل این که آدمها اگر قرص آهن بخورند، سنگین می‌شوند!

انگار مرغ همسایه ما غاز است در حالیکه اگر در ایران تولید کنندگان نابود شوند و یا حتی از میزان تولید هم کاسته شود،دولت مجبور است مرغ ترکیه‌ای و برزیلی یا فرانسوی وارد کند. این افراد فکر می‌کنند که تولید کنندگان برزیلی یا فرانسوی مرغ بومی و محلی تولید می‌کنند. در عین حالیکه اصل قضیه تزریق هورمون هم از اساس دروغ است.همان نژادی که تولید کنندگان ایرانی از آن برای پرورش مرغ استفاده می‌کنند،همان نژاد هم اکنون در سراسر جهان تولید می‌شود و ربطی به ژاپن و چین، یا فرانسه وترکیه ندارد، نوع نژاد و شیوه پرورش مرغ با پیشرفت علم تغییر کرده است.

متأسفانه آفتی مسری در وجودمان هست که با تولید داخل میانه خوبی نداریم.البته فقط خوب شعار می‌دهیم؛ اما دوست داریم دیگران به حرف ما عمل کنند و خود را استثنا می‌دانیم.مثال‌های فراوانی داریم که مثلا از تولید بذر برنج و خود برنج مقاوم به آفات در ایران مخالفت می‌کنند،اما اگر همین برنج مثل انبوه دانه‌های روغنی به ایران وارد شود، موافق آن می‌شوند.

البته این حق مصرف کنندگان هست که بپرسند چگونه می‌شود جوجه گوشتی 50 گرمی پس از گذشت حدود 42 روز به وزن 5/2کیلوگرم می‌رسد؟به همین دلیل فکر می‌کنند حتما کاسه‌ای زیر نیم کاسه است و صنعت طیور دارای یک حربه جادوئی برای این تولید بالا می‌باشد و این حربه جادوئی چیزی جز استفاده از هورمون‌ها نیست!در حالیکه این باور ذهنی مردم، باور درستی نیست و دلیل اصلی افزایش زیاد سرعت رشد جوجه‌های گوشتی، بکارگیری تغذیه صحیح و مناسب، رعایت اصول بهداشتی و از همه مهم‌تر اجرای برنامه‌های اصلاح نژادی در طی سالیان دراز است. پیشرفت‌های حاصله در تغذیه و اصلا ح نژاد جوجه‌های گوشتی، موجب افزایش سرعت رشد وکاهش دوره پرورش در دو دهه گذشته شده است به گونه‌ای که سن کشتار جوجه‌های گوشتی از 70 روز در 40سال پیش به 40 روز کاهش یافته است.

یکی دیگر از نگرانی‌های مصرف کنندگان شنیدن آمارهای رسمی در باره بیماری‌های مشترک انسان و دام و طیور است تا جایی که بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت از 156 مورد بیماری نوپدید و نوظهور 73درصد آن از دام به انسان منتقل می‌گردد، اما خوب است مردم هم بدانند سلامت مردم یکی از مهمترین محورهای شکل گیری و فعالیت وزارت بهداشت و درمان و سازمان دامپزشکی است واگر عامل بیماری زایی در محصول تولیدی باشد، آنها با آزمایشگاه‌های مجهز زودتر متوجه می‌شوند و ترس بی‌مورد نیز خودش عامل بیماری خواهد بود.

در ثانی اگر عامل بیماری در حد ادعای شایعه سازان باشد، باید همه مصرف کنندگان بیمار شوند درحالیکه شعار «دام سالم، غذای سالم، انسان سالم »محور فعالیت کارشناسان نظارتی وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و بهداشت و درمان است.

پس باید به دستگاه‌های نظارتی ملی اعتماد کرد زیرا کارشناسان مربوطه با نهایت دقت، ظرافت و رعایت اصول بهداشتی، توزیع آماری،مراحل نمونه گیری، جمع آوری نمونه‌ها، و ارسال نمونه‌ها به مرا کز تعیین شده ملی جهت آزمایش نمونه‌ها در مرکز تشخیص و کنترل فراورده‌های بیولوژیک سازمان دامپزشکی کشور و نیز ادارات کل دامپزشکی استان‌ها در موعد مقرر انجام می‌دهند و خوشبختانه کشور ما در این زمینه مورد وثوق دیگر کشورهاست و اگر تاییدیه یک محصولی در ایران صادر شود، بسیاری از کشورهای منطقه همان تاییدیه را برای پذیرش آن مواد غذایی و دامی قبول می‌کنند.

متوسط سرانه مصرف مرغ در ایران 26 کیلو گرم است

دکتر حسن معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه مرغ به عنوان یک ماده پروتئینی جایگاه ممتازی در سبد غذایی خانوارها دارد، گفت: در حال حاضر متوسط سرانه مصرف مرغ در ایران 26 کیلو گرم است.این در حالی است، متوسط سرانه مصرف مرغ در برخی کشورها کمتراز15و در تعدادی از کشورها بیش از 40 کیلوگرم است.

به گفته وی در حال حاضر بدون ایجاد زیرساختهای جدید امکان تولید حدود 2.5 میلیون تن گوشت مرغ وجود دارد و برنامه‌ای برای توسعه زیرساختها در صنعت طیور نداریم تا بتوانیم برنامه جدیدی برای مصرف تعریف کنیم که بخشی به افزایش مصرف سرانه و بخشی هم به توسعه صادرات اختصاص پیدا کند.

رکنی گفت: سهم گوشت مرغ در سبد خانوار افزایش پیدا کرده است، برنامه‌هایی پیش رو داریم تا شرایط مناسبی بتواند برای تامین منابع مصرف کنندگان و هم برای تولیدکنندگان که شرایط استمرار یابد، ایجاد کنیم.

وی یادآور شد: کیفیت تولید گوشت مرغ مناسب است و به همین دلیل در تولید و صدور این ماده پروتئینی توفیق‌هایی خوبی داشته ایم.

رکنی بیان کرد: صدور سالانه 150 هزار تن گوشت مرغ و تخم مرغ نشان می‌دهد کیفیت را در عرصه بازارهای بین‌المللی حفظ کرده‌ایم و این اقلام عمدتا به عراق، افغانستان و کشورهای حوزه خلیج فارس صادر می‌شود.

معاون وزیر جهاد کشاورزی یادآور شد: یکی از برنامه‌های آتی این معاونت به تناسب افزایش صادرات و مصرف، افزایش میزان تولید داخلی است.

رکنی افزود: در پایان برنامه ششم میزان تولید گوشت مرغ به 2.5 میلیون تن برنامه ریزی شده و در افق 1404 تولید، دو میلیون و 900 هزار تن مد نظر است که پروژه‌های مختلفی هم در این مدت انحام خواهد شد.

سعید اصغری فرد، دبیر انجمن ملی طیور در باره وجود شایعه مصرف هورمون برای پرورش مرغ می‌گوید:تحت هیچ شرایطی چه تجاری و چه تحقیقاتی تاکنون در ایران هورمون مورد نظر که باعث رشد بیشتر مرغ شود مشاهده و گزارش نشده است.

وی می‌افزاید: افرادی که متوهم باشد نیازی به هیچ استدلالی ندارند و حتی اگر برای آنها توضیح هم دهید نمی‌پذیرند درحالیکه استفاده از هورمون به هیچ وجه صرفه اقتصادی نداشته و با توجه به نحوه استفاده (تزریق جداگانه) امکان اجرای آن وجود ندارد.

دبیر انجمن ملی طیور ایران می‌افزاید: با توجه به پیشرفت‌های اصلاح نژادی که انجام شده اساساً نیازی به استفاده از هورمون نیست، اصلاح نژاد انجام شده در آمیخته‌های تجاری در یک فرآیند 30 ساله تاکنون باعث شده که دوره پرورش از 60 روز با میانگین وزن 5/2 کیلوگرم مرغ زنده اکنون به 35 روز با همان وزن برسد.

وی موضوع دیگری که باعث بروز شبهاتی در مورد استفاده از هورمون‌ها در تولیدات طیور شده است، را عدم آگاهی کارگران واحدهای پرورش دام و طیور می‌داند و می‌افزاید: مشاهده می‌شود که بسیاری از کارگران این واحدها به دلیل عدم آشنائی با مواد افزودنی خوراک دام و طیور، بیشتر افزودنی‌های غذایی را به نام هورمون می‌شناسند و این موضوع را در مراودات خود با سایر افراد به آنها منتقل می‌کنند.

دکتر آراسب دباغ مقدم،دامپزشک و رئیس کمیته تخصصی جامعه دامپزشکان ایران هم با اشاره به سابقه 25 ساله خود در عمده مسایل مربوط به دام و طیور و شرکت در همایش‌ها و نمایشگاه‌های داروهای دامپزشکی می‌گوید: اصل این است که باید بگوییم چنین هورمونی اصلا ساخته نشده که ما بخواهیم رد آن را در مرغ مصرفی مردم ایران پیدا کنیم چنین هورمونی وقتی وجود خارجی ندارد، چگونه عده‌ای که اصلا اطلاعی از پزشکی دام و طیور ندارند اذعای به یافتن آن دارند.الان در کشور ما افراد با سواد فراوان هستند که اگر دامپزشک هم نیستند زبان خارجی می‌دانند از آنها کمک بگیرند ودر اینتر نت جستجو کنند و ببینند اصلا می‌توانند چنین هورمونی را در ایران و خارج از ایران پیدا کنند؟

وی در باره علت ساخته نشدن هورمون مرغی هم می‌گوید: اصولا سلول‌های طیور و پرندگان مانند سلول‌های پستانداران نیست که بتوان آن را با هورمون رشد داد. باید بحث انسان و طیور را از هم جدا کنیم.

وی با اشاره به این که در سیستم دامپزشکی کشور ما، هیچ‌گونه هورمونی استفاده نمی‌شود،می افزاید: دلیل عمده بالا بودن قیمت هورمون‌هاست. به عبارت ساده‌تر، استفاده از هورمون از نظر اقتصادی برای طیور به صرفه نیست. گاهی دیده می‌شود متخصصان تغذیه در برنامه‌های تلویزیونی برای کودکان دچار بیماری جسمی و حرکتی به این موضوع اشاره می‌کنند که به طیور، هورمون‌ تزریق می‌شود. دلیل این موضوع آن است که متخصصان محترم، در رشته‌ای خارج از تخصص خود بیان می‌کنند که بهتر است چنین کاری انجام ندهند.

این متخصص علوم و صنایع غذایی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی می‌گوید: در مرغ گوشتی هیچ نوع تزریقی اتفاق نمی‌افتد؛ زیرا این کار در یک مرغداری که به طور مثال 50 هزار قطعه مرغ را در یک سالن پرورش می‌دهد، بسیار استرس ‌زاست. درنتیجه حتی داروی آنتی بیوتیک مرغ‌های گوشتی به طور معمول در آب مصرفی آنها حل می‌شود. مغازه‌داران احتمالا چون چنین تزریقاتی را در کبوترهای خانگی دیده‌اند. این‌گونه اظهار نظر می‌کنند و توجه ندارند که تجویز دارو به یک کبوتر با تجویز دارو به مرغ مرغداری‌ها تفاوتی از زمین تا آسمان دارد.

این متخصص درباره علت کبودی ران و بال مرغ‌های بسته‌بندی هم می‌گوید: این خونمردگی‌ها و کبودی‌ها، به‌طور معمول هنگام گرفتن مرغ در مرغداری و ارسال به کشتارگاه پیش می‌آید. مثلا مرغ زیر دست و پای کارگران مرغداری می‌ماند و قسمتی از بدنش کبود می‌شود. برخی وقت‌ها هم به دلیل تنظیم نبودن سرعت خط کشتار، این مشکل در کشتارگاه اتفاق می‌افتد و بهتر است این قسمت‌ها مصرف نشود و در کشتارگاه هم توصیه می‌شود این بخش‌ها از سوی دکتر دامپزشک حذف شود.

دکتر دباغ نقدم تصریح می‌کند: استفاده از هورمون در مرغ‌های گوشتی شایعه‌ای است که متاسفانه بدون سند و مدرک دهان به دهان بین خانواده‌ها منتقل می‌شود. اگر فرض بر این باشد که مرغدار بخواهد هورمون‌های مخصوص دام یا انسان را برای مرغ استفاده کند، این هورمون‌ها بسیار گران و استفاده از آنها قیمت مرغ را بسیار افزایش می‌دهد و در نتیجه استفاده از هر نوع هورمون برای مرغدار به‌صرفه و اقتصادی نیست.

وی مثال رشد نامتعارف دو برادر همزاد که هردو روی یک سفره هم می‌نشینند و یکی استعداد چاقی دارد و دیگری ندارد را می‌آورد و می‌گوید: نژاد این نوع از مرغ‌ها استعداد چاقی دارد. اگر چه تخصص من هم ژنتیک نیست؛ ولی صنعت و علم مرغداری و پرورش مرغ روی دهها عامل تغذیه‌ای کار می‌کند تا پرورش مرغ به صرفه اقتصادی باشد.

دکتر محمدرضا صفری رئیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی هم می‌گوید:سال‌ها که ما دانشجوی دامپزشکی بودیم اساتید ما می‌گفتند پیشرفت صنعت دامپزشکی در جهان به روزی می‌رسد که هرسال یک روز از دوره پرورش مرغ کم ‌شود، این حرف آن روز خیلی غیرقابل باور بود، اما به مرور ثابت شد که امکانپذیر است. برای ما هم قابل باور نبود که روزی در کشور ما به جایی برسیم که مرغ 60 روزه به وزن 2200 گرم برسد مثل همان کاری که در 20سال پیش کشورهای توسعه یافته به آن رسیده بودند. در حالیکه الان در سن 30 روز به 2200 گرم می‌رسد.

وی می‌افزاید: علت اصلی اصلاح نژاد است که خالص سازی ژنتیکی سبب سرعت رشد و افزایش وزن گیری شده است. همچنین بهبود مدیریت تغذیه است که در واحدهای مرغداری اتفاق افتاده و علاوه بر آن سیستم پرورش مرغ است که سیستم‌ها متراکم شد.اکنون در یک مترمربع 14 تا 20 قطعه مرغ را نگه می‌دارند که تحرک آنها بسیار کمتر شده است در حالیکه 20 سال پیش تنها می‌توانستند 5 تا 6 مرغ در یک مترمربع نگه دارند. این شرایط سبب شده که مرغ هرچه می‌خورد به وزن آن اضافه شود حتی تهویه مناسب در واحدهای مرغداری اتفاق افتاده که با به کارگیری سیستم‌های مدرن اتوماسیون، پزشکی توسعه یافته را به خدمت گرفتند تا از وقوع بیماری‌های پیشگیری ‌کنند. در گذشته یک بیماری مختصر سبب توقف رشد و حتی کاهش رشد می‌شد، همه این‌ها سبب شد که ما شاهد افزایش وزن گیری مرغ و کاهش دوره پرورش شود.

دکتر صفری می‌گوید: البته در سایر عرصه‌های دامپروری نیز چنین شرایطی پیش آمده است در روستاها اگر فردی 5 کیلو شیر از گاو معمولی می‌گرفت معروف می‌شد در حالیکه اکنون گاوهای اصلاح نژاد شده با شرایط نگهداری و تغذیه بهتر و سلامت، در همین کشور ما 60 تا 80 لیتر شیر می‌دهند.

رئیس سازمان نظام دامپزشکی می‌افزاید:حتی در بخش گندم نیز همین وضعیت حاکم است. من اسناد دشت قزوین را که مربوط به سال 1341 شمسی بود، بررسی ‌کردم.در گذشته میانگین تولید گندم در یک مزرعه‌ای 80 کیلو در هکتار بود در حالیکه اکنون در همان مزرعه اگر کسی 6 تن برداشت کند، می‌گویند او اصلاً کشاورز نیست.

وی می‌گوید: اساساً در دنیا سیستم تامین غذا با استفاده از تکنولوژی و دانش روز، همه ساله به سمت پیشرفت می‌رود که حتی برای افراد فعال در حوزه باورپذیر نیست تا چه رسد به افراد عادی، البته این سرعت بیشتر هم خواهد شد و روزی می‌رسد که شرایط امروز ما هم برای آیندگان خنده‌آور خواهد شد.

رئیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران می‌افزاید: به همین دلیل من خواهش می‌کنم هم رسانه‌ها و هم مردم پرونده هورمون را ببندند که واقعیت ندارد. چون ما هنوز به صورت سنتی فکر می‌کنیم و پذیرش پیشرفت‌های علمی برای ما سنگین است. کاری که در سایر بخش‌های علمی و الکترونیکی هم وجود دارد. و چون برای انکار این دست از افراد باور پذیر نیست، رشد مرغ را به هورمون نسبت می‌دهند تا خودشان را از فکر کردن راحت کنند.

دکتر صفری می‌گوید: اما در مورد آنتی بیوتیک، این یک دارو است که جزوی از فرایند درمان و مقابله با بیماری‌هاست تا سلامت در مرغداری را تضمین شود. البته خوب است استفاده نشود؛ حتی اگر هم استفاده می‌شود باید دوره منع مصرف رعایت شود چون این دارو یک دوره ماندگاری در گوشت و شیر دارد که اگر آن دوره رعایت شود خاصیت خود را از دست می‌دهد و حذف خواهد شد و به انسان منتقل نمی‌شود.

وی معتقد است: همچنان که اشاره کردم بهتر است که پرورش مرغ یا سایر دام‌ها را به سمتی پیش برود که اساساً آنتی بیوتیک مصرف نشود در آن صورت ما باکتری‌های مقاوم به آنتی بیوتیک نخواهیم داشت. این بخش در سازمان دامپزشکی مورد توجه جدی است. بخشی به قانونگذاران مربوط است که باید قوانین جدی‌تر و محکمتری را برای نظارت اعمال کنند، بخشی هم به مانیتوریک و رصد کردن استفاده از این دارو در مرغداری‌ها و دامداری‌ها مربوط است که همکاران ناظر و مسئولان فنی در مرغداری‌ها باید کنترل صحیحی در مورد زمان مصرف آنتی بیوتیک داشته باشند، بخشی هم در نمونه گیری‌هایی که سازمان دامپزشکی در کشتارگاه‌ها انجام می‌دهند که مقدار داروی موجود خود را نشان می‌دهد که در آنجا هم باید مراقبت‌های اخلاقی و قانونی افزایش یابد و موارد مغایر با قانون از چرخه مصرف حذف کنند.

به هرحال این مراحل تا آنجا که من می‌دانم در قوانین ما جاری است و به سرعت هم در مسیر پیشرفت در حال حرکت است.

به هر حال استفاده از هورمون در پرورش مرغ در کشور ممنوعیت دارد و هیچ هورمونی در مرغ‌ها وجود ندارد؛ هم امکان مصرف آن در طیور به صرفه نخواهد بود اما این که پایش محصولات کصرفی مردم باید با دقت و نظارت فراوانی انجام شود،خواسته بجایی است،اما ترس بی‌خود هم واقعا بی‌خود است هر محصولی باید به اندازه مصرف شود. خرید از مراکز معتبر دارای مجوز وزارت بهداشت و شبکه دامپزشکی، رعایت بهداشت پس از خرید مرغ‌های بسته‌بندی و نیز طبخ درست وظیفه مصرف کنندگان است.

بکارگیری شیوه‌های صحیح و مناسب تغذیه، رعایت اصول بهداشتی و از همه مهم‌تر اجرای برنامه‌های اصلاح نژادی طی سالیان طولانی، سبب رشد سریع مرغ گوشتی شده است

دکتر محمدرضا صفری رئیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی: خواهش می‌کنم هم رسانه‌ها و هم مردم پرونده مصرف هورمون در مرغ را ببندند که واقعیت ندارد؛ چون ما هنوز به صورت سنتی فکر می‌کنیم، پذیرش پیشرفت‌های علمی برای ما سنگین است

دکتر آراسب دباغ مقدم،دامپزشک و رئیس کمیته تخصصی جامعه دامپزشکان ایران: اصل این است که باید بگوییم چنین هورمونی اصلا نه در ایران یا سایر کشورها ساخته نشده که ما بخواهیم رد آن را در مرغ مصرفی مردم ایران پیدا کنیم

سعید اصغری فرد، دبیر انجمن ملی طیور:تحت هیچ شرایطی چه تجاری و چه تحقیقاتی تاکنون در ایران هورمون مورد نظر که باعث رشد بیشتر مرغ شود مشاهده و گزارش نشده است، بلکه نژاد این مرغ رشد سریعی دارد.

روزنامه جمهوری اسلامی صفحه اقتصادی مورخ دوشنبه 18 مردادماه 95 به قلم مجید زندی

 




print
نظر جدید ...
Sort by: